«Dapi che jau viv a Mexico, sun jau pli svizzer che mai»

Il dumber da las Svizras e dals Svizzers che vivan a l’exteriur surpassa per l’emprima giada la marca dad 800’000 – ed è ussa tuttina aut sco il dumber da la populaziun dal pli grond chantun da la Svizra, il chantun Vad. Per tut quellas e quels che vivan a l’ester rapporta swissinfo.ch dals fatgs politics en Svizra e da quai che occupa uschiglio anc noss pajais. 

Cun 27 onns ha Hans Broder fatg sia valisch. El vuleva vesair il mund ed è perquai emigrà en l’America Latina. Sia carriera è in’istorgia da success – sco student senza plans concrets ha el fundà ina communitad svizra en il Mexico. Grazia a questa cuminanza è el vegnì en contact cun la firma svizra Glice. Per quella venda l’um che ha ussa 35 onns surfatschas da glatsch artifizial en tut l’America Latina. 

Dapi il 2021 represchenta Broder era las 5500 persunas svizras che vivan en il Mexico en il Cussegl dals Svizzers a l’exteriur ed è cun quai lur portavusch en la Confederaziun. El di: «Dapi che jau viv a Mexico, sun jau pli svizzer che mai.» 

«
«A mai plaschi che la plattafurma permetta er a Svizras e Svizzers a l’exteriur da la segunda e terza generaziun da mantegnair ina relaziun cun la Svizra.»»
Hans Broder, delegà dal Cussegl da las Svizras e dals Svizzers a l'exteriur

La patria al stat a cor e via swissinfo.ch s’infurmescha el davart ils eveniments en Svizra: «A mai plaschi che la plattafurma permetta er a Svizras e Svizzers a l’exteriur da la segunda e terza generaziun da mantegnair ina relaziun cun la Svizra. Ils artitgels augmentan l’interess per la Svizra, perquai ch’els includan la perspectiva estra.»

Anc mai n’han tantas Svizras e tants Svizzers vivì a l’exteriur – la tschintgavla Svizra è prest il terz grond «chantun»: per l’emprima giada insumma èn registrads passa 800’000 Svizras e Svizzers tar ina represchentanza svizra a l’exteriur. L’Europa resta il continent preferì, ma adina dapli Svizras e Svizzers sa domicilieschan en l’Asia. (Funtauna: siwssinfo.ch)

Image

Statistica da las persunas svizras che vivan a l’exteriur 2022 

Hans Broder è ina da las var 800’000 persunas svizras che vivan a l’exteriur. Mintg’onn vegnan vitiers 30’000 ulteriuras persunas che fan lur valisch ed emigreschan. Quai èn diesch pertschient da las burgaisas e dals burgais svizzers. Sco «tschintgavla Svizra» na fan els betg mo part da la democrazia naziunala, els contribueschan era lur perspectivas a las debattas svizras, sco per exempel Hans Broder sco delegà dal Cussegl da las Svizras e dals Svizzers a l’exteriur. Tranter auter è era quai in motiv pertge ch’el consultescha regularmain swissinfo.ch. 

Ensemen cun l’Organisaziun da las Svizras e dals Svizzers a l’ester (OSE) tgira swissinfo.ch in partenadi strategic per garantir las infurmaziuns e l’entretschament da la tschintgavla Svizra. Il president da l’OSE Filippo Lombardi ha accentuà il 2022 a la conferenza annuala da l’Organisaziun da las Svizras e dals Svizzers en Germania che la communitad da las Svizras e dals Svizzers a l’exteriur creschenta en tut il mund stoppia vegnir percepida en tut las furmas pussaivlas qua tar nus: «I na basta betg, sch’in president da la Confederaziun menziuna a chaschun da mintga prim d’avust che mintga Svizra e mintga Svizzer a l’exteriur sajan ambassadur  da la Svizra a l’ester.» (Funtauna: SWI swissinfo.ch) 

En pli pussibilitescha swissinfo.ch er in access a schurnalissem da qualitad en quels pajais, nua che la libertad da pressa è restrenschida. Pervia dals rapports censurads davart la guerra en l’Ucraina èsi per exempel difficil per ils umans en Russia da s’infurmar. Cura che la guerra ha cumenzà è swissinfo daventà sco plattafurma da novitads per blers la nova funtauna d’infurmaziun.  

SWI swissinfo.ch

SWI swissinfo.ch è in’interpresa da la SRG SSR che contribuescha ina part impurtanta a la democrazia svizra. Il servetsch online internaziunal da la SSR porscha a Svizras e Svizzers che vivan a l’exteriur ed ad in public internaziunal che s’interessescha per la Svizra novitads en diesch linguas. 

L’anteriur «Radio svizzer internaziunal» che ha cumenzà avant var ventg onns sco emettur ad undas curtas durant la Segunda Guerra mundiala è daventà in pionier da l’internet. A quel success contribueschan era TVSvizzera.it e la collavuraziun cun TV5Monde e 3sat. Il Cussegl federal ha prolungà en il rom da la cunvegna da prestaziun da la SSR era l’incumbensa davart la purschida per l’exteriur da la SSR fin il 2024. 

Qua vai al dossier da «Swiss Abroad» dal servetsch da la SSR SWI swissinfo.ch. La purschida è disponibla en sis linguas.  

Francesca Guicciardi, zercladur 2023

Il post da mediaziun respunda adina – cuntrari a YouTube & co.

Il post da mediaziun è in dals instruments che distingua la SRG SSR da Google, TikTok u Meta. Tgi che ha l'impressiun ch'in rapport saja stà malgist u fauss, po reclamar e survegn en mintga cas ina resposta. La lavur da las mediaturas e dals mediaturs n'è betg adina simpla, ma ella è impurtanta per la qualitad da las medias ed uschia era per la democrazia.

«Nus faschain program cun uffants per uffants»

Reportaschas d'uffants e novitads per la stanza da scola cuntanschan era blers uffants che vegnan strusch en contact cun novitads ed ellas promovan lur cumpetenza da medias.

Uffants davos la camera: il Minisguard

En l'emissiun Minisguard da RTR mainan las scolaras ed ils scolars reschia: els defineschan ils temas, fan retschertgas, filmeschan e taglian. Uschia emprendan els era da metter en dumonda criticamain las infurmaziuns e da parter ellas a moda responsabla.