«YouNews»: Nua ch'ils giuvenils survegnan in'invista en il mastergn schurnalistic

Durant l’emna da medias per giuvenils YouNews daventan las scolaras ed ils scolars sez:zas schurnalist:as. Per exempel en l’emissiun «Arena» da SRF. Ils giuvenils gidan da retschertgar, far intervistas e producir cuntegns medials – e scuvran uschia la valur dal schurnalissem professiunal.

Enea Faes, il giuven da 17 onns, sa lascha strusch percorscher sia agitaziun. Cun spatlas ad aut e tschintg pass lungs chamina el tras il studio da la «Arena» fin al pult da referir da la cussegliera naziunala Nina Fehr Düsel da la PPS. Duas cameras passan sperasvi ad Enea Faes, el sa ferma cun chommas sbrajattadas, tussigna e di cun vusch franca: «Buna saira, dunna Fehr Düsel. Nus dus vegnin da la bella regiun da Turitg, ed jau stoss conceder che jau hai in zichel tema: Insacura in di vuless jau bandunar mia chasa paterna ed ir a star sulet – chat jau alura insumma anc in’abitaziun pajabla a Turitg?»

Pussibilitar d’emprender d’enconuscher la lavur schurnalistica

Enea Faes è in da quatter giuvenils che ha dastgà co-moderar la «Arena» ils 9 da matg 2025 en il rom da l’emna da medias per giuvenils YouNews. Empè da seser davos il banc da scola han els passentà l’entira emna en il studio da SRF a Leutschenbach, nua ch’els han retschertgà cun agid dal team da SRF davart ils pretschs da locaziun, contactà persunas d’intervista e preparà dumondas criticas.

Era sin autras redacziuns han ils giuvenils pudì gidar en il rom da «YouNews», per exempel tar la NZZ e tar Watson. La finamira da l’emna è stada da pussibilitar da scuvrir la lavur schurnalistica ed uschia da rinforzar la cumpetenza da s’infurmar dals giuvenils.

L’emna da medias per giuvenils «YouNews» è ina purschida da l’uniun d’util public «YouMedia» che vul rinforzar e promover la cumpetenza mediala dals giuvenils. L’uniun è vegnida fundada il 2017 da l’anteriur moderatur da SRF Franz Fischlin ensemen cun Michael Marti e Viviane Manz ed è independenta da la SRG SSR.

Fischlin e ses team vulan sensibilisar ils giuvenils d’ina vart per l’impurtanza dal schurnalissem, ma surtut er entusiasmar els per la professiun. «Nus avain da far cun ina generaziun che, cuntrari a tut ils pregiudizis, na consumescha betg mo, mabain s’engascha era. Durant crear cuntegns medials s’augmenta ultra da quai la chapientscha per la moda e maniera co che las medias funcziunan», di Fischlin. «I dat strusch ina professiun cun tanta variaziun, nua che capita uschè bler e nua ch’ins po esser uschè creativ.»

Content Creation: In element impurtant da la cumpetenza da s’infurmar

Fiona Fehlmann, collavuratura scientifica en il sectur «Media Literacy» a l’Institut per scienzas da medias applitgadas da la ZHAW, vesa ina gronda schanza en projects sco l’emna da medias per giuvenils. «53 pertschient dals giuvenils tranter 15 e 24 onns en Svizra dovran Tiktok», di ella. Fin avant dus onns saja questa cifra anc stada cleramain pli bassa, quai che mussia en tge tempo rasant ch’il diever da las medias sa transfurmia tar ils giuvenils. «Content Creation è in aspect impurtant da la cumpetenza mediala.

Durant l’emna da medias per giuvenils rimnan ils giuvenils experientscha cun producir cuntegns. Els vegnan a savair co ch’il mastergn schurnalistic funcziuna e survegnan uschia ina chapientscha pli profunda per medias producidas a moda professiunala en cumparegliaziun cun medias producidas sin Tiktok.» Fehlmann na vul dentant betg minimar ils potenzials da Tiktok e co. Ella vesa en quels era schanzas per ils furniturs da servetschs da novitads. «Blera glieud crai ch’i dettia mo dus tips da funtaunas», di ella. «Blera glieud crai ch’i dettia mo dus tips da funtaunas: bunas, pia medias tradiziunalas sco SRF, e nauschas, pia tut quai che vegn mussà en las medias socialas. Ma era SRF è preschent en las medias socialas.»

Ella na tscherna betg per casualitad in conjunctiv en quest connex. Per vesair sin Tiktok in video da SRF ston ins gia enconuscher tschertas purschidas. Ils chanals èn memia pitschens per vegnir priorisads da l’algoritmus. Quai sa morda cun la tenuta che Fehlmann observa tar blers giuvenils: Empè da tschertgar activamain novitads sa laschan els chattar da quellas. Els consumeschan pia quai che vegn preschentà ad els. E qua entra en acziun «YouNews»: «Cunquai che blers umans giuvens na consumeschan betg pli las medias classicas», declera Franz Fischlin, «ston els l’emprim emprender d’enconuscher ellas: Tge è in’opiniun? Tge constataziuns èn relevantas? Sa cumporta la persuna che discurra insumma neutrala? E fitg impurtant: Tge è ina funtauna d’infurmaziun independenta e nua chat jau quella?»

«Mias dumondas eran l’emprim tuttas bler memia gentilas.»

Igl è gievgia suentermezdi a las 14.00. Il di avant ch’ils quatter giuvenils han lur grond mument live en la«Arena» van ils sistems da gestiun sin autas turas en il pitschen biro da redacziun da l’emissiun. I sa tracta da glimar las dumondas per ils discurs in ad in, da far las ultimas retschertgas.

Lisa Tschuor vegn ad intervistar il cusseglier naziunal dals verds Michael Töngi davart ils pretschs da locaziun creschents. Ella e sia amia Sara Schoch, che vegn a tutgar il viv ad Yvonne Bürgin, vicepresidenta dal Center, èn vi da dar l’ultima glimada a lur dumondas d’intervista. «Mias dumondas hai jau gì formulà l’emprim a moda bler memia gentila», di Tschuor. «Ma en l’Arena ston ins provocar in zichel.»

Per pudair esser qua han ils quatter giuvenils stuì inoltrar mintgamai in video da candidatura e passar in discurs da preschentaziun. L’infurmaziun ch’ellas possian sa participar ha cuntanschì ellas amez l’instrucziun. Lisa Tschuor sa regorda d’avair dà sbratgs dal plaschair. Era Yaël Länzlinger che ha 19 onns sa legra dad esser qua: «L’Arena è l’emissiun politica la pli enconuschenta da la Svizra», di ella. «Ella contribuescha a la furmaziun da l’opiniun, perquai sto la qualitad restar auta.»

In’autra sort da scola

Betg tut ils giuvenils n’èn anc cuntents cun lur dumondas, ma la manadra da redacziun da la «Arena» Franziska Egli insista da cuntinuar. Igl è temp per las provas en il studio. Per ch’ils giuvenils ageschian a moda uschè professiunala sco pussaivel, vegn il temp da preparaziun prolungà fermamain. «L’emna da medias per giuvenils è ina gronda investiziun da vart da SRF», accentuescha Egli. «Dapli provas e dapli temp da preparaziun signifitgan era dapli uras da lavur per il team. Ma i vala la paina.»

Era Fiona Fehlmann è da l’opiniun che la participaziun al program da televisiun haja in effect instructiv. «Quai promova il pensar critic dals giuvenils», declera ella. «Els ston ponderar: Tge dumondas fatsch jau? E tge rolla surpigl jau? L’experientscha directa ha in auter effect d’emprender ch’ina intermediaziun teoretica da la savida.»

I saja stà in’autra sort da scola, di Enea Faes pli tard. Quai è er il senn e l’intent da «YouNews»: «Sch’ins viva e votescha en Svizra, duess ins savair co ch’ins s’infurmescha e chatta funtaunas fidablas», manegia Fiona Fehlmann. Ma fitg bleras incumbensas vegnian oz simplamain surdadas a las scolas – e bleras scolas na dumognian betg pli tut quai. L’emna da medias per giuvenils adempleschia perquai in’incumbensa da furmaziun relevanta per la societad.

Ils resuns sin «YouNews» èn per gronda part positivs. Ina critica envers il project vegn dal confundatur Franz Fischlin sez: «I sa participeschan oravant tut giuvenils che s’interessan oramai gia per medias e schurnalissem», di el. «Nus na cuntanschain betg quels umans che tendeschan da sa radicalisar e che avessan pli da basegn da s’acquistar cumpetenzas medialas.»

Precis pervia da quest conflict aveva Fischlin confundà il 2024 il project YouMedia. «Persunas spezialisadas constateschan ina radicalisaziun adina pli gronda da giuvens creschids, areguard lur pensar e mintgatant er areguard lur agir dispost a la violenza. Quest fenomen ha segir era da far cun l’influenza da las medias socialas», di Fischlin. I saja impurtant da betg lavurar mo cun ils giuvenils, mabain era d’integrar ils geniturs e las persunas d’instrucziun. «Els ston chapir tge che capita davos l’isch da la chombra, nua che l’uffant sa fatschenta cun il telefonin.»

In curt mument d’anguscha per las reportras ed ils reporters giuvens a l’ESC

Il 2025 ha «YouMedia» lantschà per l’emprima giada atgnas purschidas per l’emna da «YouNews» che cumpletteschan quellas da SRF, NZZ, Watson e co. Cunquai ch’il Eurovision Song Contest ha lieu quest onn a Basilea, survegnan sis giuvenils la schanza da guardar davos las culissas e da concepir contribuziuns da video per il chanal dad Instagram da «YouMedia». «Jau n’enconusch nagina occurrenza ch’è areguard la tecnica da segirezza pli pretensiusa che l’ESC», di host Jenny Kitzka che accumpogna las scolaras ed ils scolars. Gia emnas ordavant han ils giuvenils stuì s’accreditar e scannar lur documents per avair access a la halla da l’ESC. «Là han els realisà per l’emprima giada tge numer che quai è propi», di Kitzka.

Il di sez capita dentant precis quai che mintga schurnalista e mintga schurnalist da professiun tema: Duas accreditaziuns na vegnan betg renconuschidas. Las duas scolaras n’han anc betg 16 onns ed èn uschia atgnamain memia giuvnas per il tur cun la pressa. Entant che Kitzka tschertga ina soluziun cun las persunas responsablas, sesan las duas mattas giun plaun e pondereschan plain schlantsch tge auters videos ch’ellas pudessan realisar – ordaifer la halla. Kitzka è impressiunada. «Ellas èn sa cumportadas quel mument sco vairas reportras. Ellas n’han betg sa laschà demotivar, mabain han immediat cumenzà a lavurar cun in plan B.» Il plan B n’è la finala betg stà necessari: Excepziunalmain han tut ils giuvenils survegnì access a la halla.

Cunquai ch’ils giuvenils n’han betg bler temp suenter lur retschertgas, ston els gia ponderar en il tren enavos a Turitg co far in video cun il bler material da film sin lur telefonins. «Tge vul quai atgnamain dir da realisar cuntegns cun ina plivalur?», di Jenny Kitzka. «Tge pudess ins prender sco ancra tematica? Co vul ins raquintar l’istorgia? Tut quests aspects èn stads novs per els.

Dals dus dis sin l’areal da l’ESC è vegnida realisada in’entira retscha da videos per Instagram. En il «vlog dals volunteers da l’ESC» per exempel preschentan ils quatter giuvenils la lavur da las voluntarias e dals voluntaris. Per la scolara Muriel Bossert è ì en vigur in siemi cun «YouNews». La matta da 16 onns da Langenthal sper Berna siemia da daventar in di schurnalista. L’ESC è ultra da quai ses eveniment annual preferì – anc pli impurtant che ses anniversari. «Jau sun anc adina totalmain intgantada», di Bossert in pèr emnas pli tard.

Bler entusiassem a la fin

Cura che l’emna da medias è a fin, èn intgantads tant ils giuvenils sco era las organisaturas ed ils organisaturs e tut las persunas participadas. «Mai ha impressiunà il plaschair e l’engaschi ch’ils giuvenils han demussà durant la lavur», di Franz Fischlin. Era da las redacziuns vegn in resun positiv. La redactura da Watson Sabeth Vela è intgantada da la scolara da 14 onns ch’ella ha dastgà accumpagnar durant l’emna da medias per giuvenils. «Jau hai gì plaschair da pudair sustegnair ina persuna che vesa ses avegnir en il schurnalissem.» Quai n’è betg in ambient da lavur simpel, tant pli ch’i dat adina damain plazzas per redacturas e redacturs. Vela è dentant persvasa da l’attractivitad da sia professiun: «Jau recumandass a tut:tas il schurnalissem che na sa decidan betg gugent per in champ specific», di ella. «Ins po far mintga di insatge auter!»

Sch’ils giuvenils, che han participà a l’occurrenza organisada en diversas chasas da medias da l’entira Svizra tudestga, vegnan effectivamain a daventar in di schurnalist:as, sa mussa en in pèr onns. Enea Faes per exempel vesa sasez plitost sco scolast – u moderatur d’ina talkshow, tge precis vul el anc ponderar.

Noemi Harnickell, avust 2025