«Mess in nov standard»

Il mars 2025 ha gì lieu per l’emprima giada in campiunadi mundial da freestyle ed aissa cumbinà a San Murezzan. La SRG SSR è per l’ina stada responsabla per la producziun dal signal internaziunal. Per l’autra han ils emetturs linguistic-regiunals da la SRG SSR accumpagnà il campiunadi mundial en directa e cun reportaschas fundadas. Per il freestyle sco sport da nischa ha quai signifitgà dapli visibilitad. Uschia han profità er atletas, atlets e federaziuns.

Cruschar ils skis en in angul dretg, smatgar la bratscha cunter il corp, volver il corp sura sin la vart durant il sgol. La skiunza da freestyle para da sa fermar en l’aria, tut ses moviments tscherna ella, schizunt durant il sgol, cun ponderaziun. Lura sa maina ella tuttenina tut a la bahuta, avant che sa tschentar sco in giat sin ses pes.

Ils maletgs dal campiunadi mundial da freestyle ed aissa 2025 a San Murezzan èn in stgazi tut spezial – per las sportist:as, las uniuns, il public ed era per la SRG SSR. Sco „host broadcaster“ è la SRG SSR stada responsabla per la producziun dal signal internaziunal che staziuns da televisiun en tut il mund han surpiglià. Ultra da quai han ils emetturs linguistic-regiunals da la SRG SSR rapportà en directa e cun reportaschas fundadas dal campiunadi mundial a chasa. I n’ha numnadamain betg mo lieu per l’emprima giada in campiunadi mundial da freestyle en Svizra, SRF producescha er in agen magazin per l’occurrenza sportiva e la SRG SSR producescha sco host broadcaster il signal internaziunal da la concurrenza. Quai vul dir: Var 30 staziuns da televisiun sin l’entir mund surpiglian las registraziuns da la SRG SSR per lur atgna rapportaziun.

Ina nova schanza per atletas ed atlets grazia a la transmissiun directa

«Che la SRG SSR ha producì la transmissiun directa dal campiunadi mundial da freestyle è stà la megaschanza», è entusiasmà Sacha Giger, directur dal freestyle tar Swiss Ski. En Svizra è freestyle stà fin ussa plitost in sport da nischa. La rapportaziun en directa mida quai ussa.

E betg mo quai: Ils maletgs che la SRG SSR ha furnì attiran il focus da la percepziun internaziunala sin San Murezzan: «Freestyle è bler pli global che tut ils auters geners da sport da naiv», declera Giger. «Nua concurrenzeschan uschiglio sportistas e sportists da la Svizra, da la Nova Zelanda e da la China?»

En tut han ils emetturs linguistic-regiunals da la SRG SSR emess en directa en la televisiun, al radio ed en livestreams passa 70 uras dal campiunadi mundial, var 760’000 aspectaturas ed aspectaturs han persequità las concurrenzas, passa 115’000 fans èn stads da la partida al lieu. «Quai èn radund 10 uras dapli preschientscha en la televisiun che anc avant dus onns durant il campiunadi mundial en Georgia», di Giger.
Quest radius da derasaziun stgaffescha novas premissas per las atletas ed ils atlets e las federaziuns. «Ladina e Dario Caviezel han pudì gudagnar quest onn l’assicuranza Helvetia sco sponsur da chau», declera Giger. Quai vul dir: La reclama era plazzada sin la chapellina da l’aissista e da l’aissist. «I sa tracta d’in grond sponsur ed el fa parada en in lieu bain visibel. Quai è stà pussaivel mo grazia a la transmissiun directa en la televisiun.»

Plattafurma per l’occurrenza e per sportistas e sportists

Las cundiziuns da l’aura da gievgia, ils 20 da mars na pudessan betg esser meglras. In bellezza tschiel blau s’extenda sur l’Engiadina, la naiv traglischa en il sulegl splendurant da la damaun. Ils emprims fans èn gia sa radunads sin la spunda dal Corviglia. En curt ha lieu qua l’emprima runda dal slalom parallel dals umens.

Las figuras che filan sur la spunda èn strusch vesaivlas. En in dai èn ellas gia en l’arrivada, nua ch’il public e las schurnalistas ed ils schurnalists spetgan. Igl è in eveniment che fa quaidas da guardar sin il monitur: Registraziuns fatgas datiers documenteschan detagliadamain mintga manevra, sigls fantastics vegnan mussads anc ina giada al retardader.

Tut las registraziuns dal campiunadi mundial da freestyle vegnan producidas en vehichels da producziun al lieu. In pitschen team è per exempel responsabel per la producziun dals maletgs al retardader. Insatgi auter controllescha las cameras senza cabel, entant ch’ina ulteriura persuna pilotescha la «drona da cursa» che sgola suenter a las atletas ed als atlets. Il team da la SRG SSR ch’è responsabel per la realisaziun dal signal internaziunal sa cumpona da bel e bain 90 persunas. «Durant il campiunadi mundial da freestyle en Georgia avant dus onns n’avain nus betg producì il signal internaziunal ed avain gì sin il lieu mo in schurnalist ed in um da camera», raquinta Karin Nussbaumer, la manadra generala da la producziun da la SRG SSR.

«La cursa è vegnida commentada en il studio a Turitg.» Perquai ch’il campiunadi mundial ha quest onn però lieu a chasa, po il team producir era cuntegns fundads en connex cun l’occurrenza. «Nus vulain dar ina plattafurma a l’event ed a las sportistas ed als sportists», di Nussbaumer.

Ina mesapipa resch nova per San Murezzan

Il campiunadi mundial da freestyle è stà en planisaziun dapi il 2018. El ha gì ina dimensiun cumparegliabla cun quella da campiunadis alpins, ma la sfida logistica è stada bler pli gronda. 1’800 atletas ed atlets da radund 50 pajais èn vegnids natiers cun persunal e parentella – quest dumber correspunda al traidubel fin quadrupel d’in campiunadi mundial da ski alpin. In campiunadi mundial da freestyle cumpiglia 30 decisiuns per medaglias che han lieu parallelamain en trais differents lieus d’acziun.

Sin il Corvatsch han ins plinavant stuì construir aposta la mesapipa necessaria per il campiunadi. Bajegiar sin 2’700 meters sur mar n’è però betg uschè simpel: Il vent e l’aura èn incalculabels, gia l’avust poi dar naiv. Perquai che la cuntrada tutga tar l’Inventari federal da las cuntradas d’impurtanza naziunala, han ins ultra da quai stuì integrar en la planisaziun differentas organisaziuns per la protecziun da l’ambient. La mesapipa fatga è ussa 6,5 meters profunda 40 meters lada e 250 meters lunga. Cun custs da quatter milliuns francs n’è la construcziun bain betg stada bunmartgada, ma ella vala sco investiziun cun avegnir. «Igl è ina gronda plivalur per noss teams da prestaziun e noss juniors ch’els na ston betg ir lunsch per pudair profitar da bunas cundiziuns da trenament», di Sacha Giger. «Il 2050 vegni anc adina a dar naiv si qua. Plinavant permetta l’autezza a las atletas ed als atlets da cumenzar baud a trenar.» Ed er en l’avegnir duain pudair vegnir organisadas grondas concurrenzas sin il Corvatsch.

Tecnica minimala grazia a cabels da fibras da vaider da stgars diesch kilometers

San Murezzan è il lieu ideal per realisar occurrenzas grondas da sport. «Il lieu ha ina lunga tradiziun d’events», di Milan Derouck, CEO dal campiunadi mundial da freestyle. «Duas olimpiadas d’enviern, tschintg campiunadis mundials da ski alpin – igl è stada ina consequenza logica da sviluppar vinavant, da promover e d’amplifitgar il knowhow e l’infrastructura e da sa preparar per l’avegnir e per pledentar in nov e giuven public en mira.»

Las infrastructuras avant maun a San Murezzan, numnadamain cabels da fibras da vaider che han ina lunghezza da bunamain diesch kilometers e ch’èn vegnids mess gia avant onns en las spundas, permettan a la SRG SSR ina producziun cun in impundiment relativamain pitschen. Il team da producziun dispona en total da 50 posiziuns repartidas sin las trais spundas, nua ch’el po producir cuntegns.

«In campiunadi mundial a chasa è il meglier ch’i dat»

Era las atletas ed ils atlets sa legran dal campiunadi mundial a chasa. Flurina Bätschi, aissista da 23 onns, di: «Quai è mes emprim campiunadi mundial. Sch’el vegn mussà en directa en la televisiun, fa quai grond effect!» E: La famiglia da Flurina Bätschi po sustegnair ella al lieu. «Quai è fitg emoziunal», di la mamma che spetga sin la figlia en l’arrivada da la pista Corviglia.

«In campiunadi mundial a chasa è il meglier ch’i dat – per mintga atleta e mintga atlet», di Giger, il directur dal freestyle. «Bleras e blers n’èn gnanc disads cun events gronds en il spazi europeic.» La SRG SSR mussa per l’emprima giada tut las qualificaziuns e tut ils finals. «Quai è ina gronda plivalur per l’event, per la regiun e per las aspectaturas ed ils aspectaturs», di Karin Nussbaumer. «Nus n’avain anc mai gì maletgs uschè grondius d’ina concurrenza da freestyle.» E Milan Derouck agiunta: «Ils maletgs che nus transmettain da qua en il mund han in enorm effect.»

Cuntents malgrà cifras cotschnas

En tut han ins cuntanschì passa 100’000 aspectaturas ed aspectaturs e las atletas ed ils atlets da la Svizra han gudagnà nov medaglias, da quai tschintg dad aur. Quai vul dir la Svizra è a la testa da la survista da las medaglias. La bilantscha da la vendita da bigliets per il campiunadi mundial e da l’interess per il vast program accumpagnant è però stada plitost modesta. Ins ha vendì sulettamain var 15’000 bigliets. Per cumparegliar: Il campiunadi mundial da biatlon che ha gì lieu per l’emprima giada en Svizra la fin da schaner ha nudà 80’000 giasts.

Cun 20 milliuns francs ha il comité d’organisaziun dal campiunadi mundial da freestyle plinavant budgetà memia stretg e stuì annunziar in deficit da dus milliuns francs. In nunsuccess na saja il campiunadi mundial tuttina en mintga cas betg stà. Jan Steiner, CEO dad Engiadina Turissem, ha plaschair da las 30’000 pernottaziuns cudeschadas. El è segir: Cun la diffusiun dals maletgs da televisiun che la SRG SSR ha producì vegnia la finamira da pledentar in public pli giuven a sa pajar en la valurisaziun. En l’avegnir vegnia l’Engiadina cun ses implants plinavant ad esser l’ospitanta d’ulteriuras occurrenzas da la cuppa mundiala.

Ed era Sacha Giger fa ina bilantscha positiva: «Il nivel da qualitad da la producziun mediala è stà uschè aut sco anc mai. Igl è vegnì mess in nov standard. Nus avain mussà a l’entira Svizra che nus savain freestyle!»

Noemi Harnickell, mars 2025